Cá lóc đầu nhím là dòng cá lóc có phần đầu gồ, vảy cứng, sức đề kháng tốt và khả năng thích nghi cao với điều kiện nuôi thâm canh lẫn bán thâm canh. Cá chịu được môi trường nước biến động, có thể hô hấp phụ nên ít bị sốc khi thiếu oxy. Tập tính ăn mồi mạnh giúp cá tăng trưởng nhanh nếu quản lý thức ăn hợp lý.
So với nhiều dòng cá lóc khác, nuôi cá lóc đầu nhím có ưu điểm là dễ nuôi, tỷ lệ sống cao, ít bệnh nếu quản lý nước tốt. Cá tận dụng được nhiều loại thức ăn, từ cá tạp đến thức ăn công nghiệp. Thời gian nuôi không quá dài, phù hợp với mô hình quay vòng vốn nhanh của nông hộ.
Mô hình này phù hợp với hộ nuôi nhỏ lẻ, người mới bắt đầu nuôi thủy sản hoặc nông dân muốn tận dụng ao vườn sẵn có. Những khu vực có nguồn nước ngọt ổn định, ít ô nhiễm, dễ thay nước sẽ thuận lợi để áp dụng kỹ thuật nuôi cá lóc đầu nhím đơn giản và hiệu quả.

Ao nuôi nên có diện tích vừa phải, dễ quản lý, mực nước từ 1,2–1,5 m. Bờ ao chắc chắn, không rò rỉ, có cống cấp và thoát nước riêng. Vị trí ao cần yên tĩnh, tránh nguồn nước thải sinh hoạt hoặc chăn nuôi để giảm nguy cơ dịch bệnh.
Bể lót bạt là lựa chọn dễ áp dụng cho hộ ít đất. Ưu điểm là kiểm soát nước tốt, dễ thay nước và vệ sinh đáy. Chỉ cần bể có khung chắc, bạt không rách, đặt nơi thoáng mát. Mô hình này đặc biệt phù hợp với người mới nuôi cá lóc đầu nhím quy mô nhỏ.
Trước khi thả cá, cần tháo cạn ao, dọn bùn đáy quá dày, phơi đáy từ 5–7 ngày. Sau đó cấp nước qua lưới lọc, gây màu nước nhẹ bằng phân hữu cơ hoai hoặc chế phẩm sinh học. Nước ao đạt màu xanh nhạt hoặc nâu nhạt là có thể thả giống.
Cá giống nên có kích cỡ đồng đều, bơi lội nhanh, không trầy xước, không dị hình. Khi mua giống, ưu tiên trại uy tín để đảm bảo nguồn cá khỏe mạnh, giảm rủi ro hao hụt trong giai đoạn đầu nuôi cá lóc đầu nhím.
Với ao đất, mật độ thả phổ biến từ 20–30 con/m². Với bể lót bạt, có thể thả dày hơn nhưng cần thay nước thường xuyên. Mật độ vừa phải giúp cá lớn nhanh, ít cạnh tranh thức ăn và giảm nguy cơ bệnh.
Nên thả cá vào sáng sớm hoặc chiều mát để tránh sốc nhiệt. Trước khi thả, cần ngâm bao cá xuống ao 10–15 phút cho cân bằng nhiệt độ, sau đó mở miệng bao cho cá tự bơi ra. Cách làm này giúp cá lóc đầu nhím thích nghi nhanh với môi trường mới.
Giai đoạn đầu, cá lóc đầu nhím cần thức ăn giàu đạm để tăng trưởng nhanh, có thể dùng cá tạp băm nhỏ hoặc thức ăn công nghiệp hàm lượng đạm cao. Khi cá lớn hơn, có thể kết hợp cá tươi, phụ phẩm thủy sản và thức ăn viên để giảm chi phí nhưng vẫn đảm bảo tốc độ lớn.
Mỗi ngày cho cá ăn 2 lần vào sáng sớm và chiều mát. Lượng thức ăn vừa đủ để cá ăn hết trong 15–20 phút. Không nên cho ăn quá nhiều vì dễ gây ô nhiễm nước, ảnh hưởng đến sức khỏe cá và hiệu quả nuôi cá lóc đầu nhím.
Một số hộ nuôi cho ăn không đúng giờ, thức ăn kém chất lượng hoặc dư thừa kéo dài. Điều này làm cá chậm lớn, dễ mắc bệnh đường ruột. Việc quan sát phản ứng bắt mồi của cá hằng ngày giúp điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp.
Nước ao nuôi cá lóc đầu nhím cần sạch, không có mùi hôi, màu nước ổn định. Định kỳ thay 20–30% lượng nước mỗi tuần để hạn chế chất thải tích tụ. Với bể lót bạt, tần suất thay nước có thể nhiều hơn nhưng dễ kiểm soát.
Cá lóc đầu nhím có thể gặp các bệnh như nấm, ký sinh trùng ngoài da hoặc bệnh đường ruột khi môi trường nước xấu. Dấu hiệu thường thấy là cá bơi lờ đờ, giảm ăn, trầy xước trên thân.
Biện pháp hiệu quả nhất là giữ môi trường nước ổn định, không để thức ăn dư thừa. Có thể bổ sung men vi sinh định kỳ để cải thiện chất lượng nước và đường ruột cá. Phòng bệnh tốt giúp giảm chi phí thuốc và tăng tỷ lệ sống.
Thời gian nuôi cá lóc đầu nhím thường từ 4–6 tháng tùy mật độ, thức ăn và cách chăm sóc. Khi cá đạt trọng lượng trung bình 500–800 g/con là có thể thu hoạch thương phẩm.
Cá khỏe, thân chắc, màu sắc tươi, bắt mồi mạnh là những dấu hiệu cho thấy cá đạt kích cỡ thu hoạch. Thu hoạch đúng thời điểm giúp tối ưu giá bán và hạn chế hao hụt.
Với chi phí đầu tư vừa phải, tận dụng ao sẵn có và quản lý tốt, mô hình nuôi cá lóc đầu nhím mang lại lợi nhuận ổn định cho nông hộ. Đây là lựa chọn phù hợp để đa dạng hóa nguồn thu trong sản xuất nông nghiệp.
Nuôi cá lóc đầu nhím là mô hình phù hợp với nông hộ muốn sản xuất thủy sản theo hướng dễ làm, dễ kiểm soát. Khi thực hiện đúng kỹ thuật, quản lý tốt thức ăn và môi trường nước, nuôi cá lóc đầu nhím có thể mang lại thu nhập ổn định và bền vững.
Không quá khó nếu người nuôi tuân thủ đúng kỹ thuật cơ bản. Cá có sức đề kháng tốt, dễ thích nghi nên phù hợp với người mới bắt đầu.
Bể lót bạt dễ quản lý nước và vệ sinh hơn, phù hợp quy mô nhỏ. Ao đất phù hợp khi có diện tích và nguồn nước ổn định.
Mật độ phổ biến từ 20–30 con/m² đối với ao đất. Nuôi quá dày sẽ làm cá chậm lớn và dễ phát sinh bệnh.
Có thể kết hợp cá tạp và thức ăn công nghiệp giàu đạm theo từng giai đoạn phát triển của cá.
Thời gian nuôi trung bình từ 4–6 tháng, tùy điều kiện nuôi và cách chăm sóc.